छोरी भएर जन्मिनु अभिशाप होइन, छोरीलाई सुरक्षित राख्न नसक्ने समाज अभिशाप हो

तीन वर्ष
यो उमेरमा एउटा बालिकाले संसारलाई कति नै बुझेकी हुन्छिन् र? आमाको काख, बाबाको हात, खेलौना र आफ्ना साना–साना सपनाबाहेक उनको संसारमा अरू के नै हुन्छ र?
तर तीन वर्षीया गरिमा चौधरीको जीवनले त्यही उमेरमा कहिल्यै नबिर्सिने पीडा बोकेर अन्त्य हुनुपर्‍यो। बलात्कारपछि भएको उनको विभत्स हत्याको घटनाले एउटा परिवारलाई मात्र शोकमा डुबाएको छैन, हरेक आमाबुबाको मुटु चिरिएको छ। आफ्नै छोरीलाई काखमा लिएर हुर्काइरहेका अभिभावकका मनमा आज एउटै प्रश्न छ—हाम्रा छोरीहरू आखिर कति सुरक्षित छन्?
गरिमालाई सायद थाहा थिएन, मानिसभित्र पनि यति ठूलो हिंसा लुकेको हुन्छ भनेर। उनलाई अपराध, बलात्कार, हत्या वा समाजको कठोरता केही थाहा थिएन। उनी त केवल बालिका थिइन्—निर्दोष, अबोध र संसारलाई आफ्नै सानो आँखाले हेर्दै गरेकी।
तर उनको अबोधपनमाथि नै अपराध भयो।
एउटी तीन वर्षीया बालिकामाथि बलात्कार र त्यसपछि विभत्स हत्या हुनु केवल एउटा आपराधिक घटना होइन। यो हाम्रो समाजको चेतना, सुरक्षा व्यवस्था र मानवीय संवेदनामाथि उठेको गम्भीर प्रश्न हो।
हामी छोरी जन्मिँदा भन्छौँ—‘लक्ष्मी जन्मिइन्।’
छोरीलाई देवीको रूप मान्छौँ।
छोरीले घरको इज्जत राख्नुपर्छ भन्छौँ।
छोरीलाई संस्कार सिकाउँछौँ।
तर प्रश्न यो हो—छोरीलाई सुरक्षित राख्ने संस्कार हामीले कहिले सिक्ने?
छोरीलाई राति बाहिर नजानू भनेर सम्झाउनु सजिलो छ। अपरिचितसँग नबोल्नू भन्न सजिलो छ। लुगा, चालचलन र व्यवहारका बारेमा अनेकौँ प्रतिबन्ध लगाउन सजिलो छ। तर अपराध गर्ने मानसिकता बोकेका मानिसलाई रोक्ने जिम्मेवारी कसले लिने?
किन हरेकपटक छोरीलाई नै सावधान हुन भनिन्छ?
किन अपराधीलाई सभ्य बन्न सिकाइँदैन?
किन बालिकाको सुरक्षाभन्दा घटना भएपछि कारबाहीको कुरा मात्र गरिन्छ?
गरिमाको मृत्युले यी प्रश्नहरू फेरि हाम्रो अगाडि ल्याएको छ।
एउटी तीन वर्षीया बालिकाले आफ्नो सुरक्षा आफैँ गर्न सक्दिनन्। उनी कहाँ जाने, कसलाई विश्वास गर्ने र कसबाट खतरा छ भनेर छुट्याउन सक्ने अवस्थामा हुँदिनन्। त्यसैले उनको सुरक्षा परिवारको मात्र होइन, समाज र राज्यको समेत जिम्मेवारी हो।
गरिमाको परिवारले गुमाएको पीडा शब्दले व्यक्त गर्न सकिँदैन। जुन घरमा उनको आवाज गुन्जिन्थ्यो, त्यहाँ अब मौनता छ। जुन आँगनमा उनका साना पाइला दौडिन्थे, त्यहाँ सम्झनाहरू मात्र बाँकी छन्। उनको परिवारले अब उनलाई बोलाउन सक्ने छैन, काखमा लिन सक्ने छैन, भविष्यका सपना देख्न सक्ने छैन।
सबैभन्दा पीडादायी कुरा—गरिमाले आफ्नो पक्ष राख्न पाइनन्। आफ्नो पीडा सुनाउन पाइनन्। आफ्नो न्यायका लागि आवाज उठाउन पाइनन्।
अब उनको आवाज हामीले उठाउनुपर्छ।
यो आवाज प्रतिशोधका लागि होइन, न्यायका लागि हो।
यो आवाज एउटा परिवारका लागि मात्र होइन, हरेक बालिकाका लागि हो।
यो आवाज अपराधीलाई कानुनको कठघरामा उभ्याउनका लागि हो।
र यो आवाज समाजलाई झकझकाउनका लागि हो।
दोषी जोसुकै होस्, उसमाथि निष्पक्ष अनुसन्धान होस् र प्रचलित कानुनअनुसार कडा कारबाही होस्। प्रभाव, पहुँच वा दबाबका कारण कुनै पनि अपराधले उन्मुक्ति पाउनु हुँदैन। किनकि एउटा घटनामा भएको कमजोर न्यायले भोलि अर्को अपराधीलाई हौसला दिन सक्छ।
गरिमाको मृत्युले एउटा कुरा स्पष्ट पारेको छ—छोरी भएर जन्मिनु अभिशाप होइन। छोरीलाई सुरक्षित राख्न नसक्ने हाम्रो सोच र व्यवस्था अभिशाप हो।
छोरीलाई जन्मिनुअघि नै बोझ ठान्ने समाजदेखि लिएर जन्मिएपछि उनको सुरक्षालाई गम्भीरतापूर्वक नलिने प्रवृत्तिसम्म परिवर्तन हुनुपर्छ। बालिकालाई डराएर होइन, सुरक्षित वातावरण दिएर हुर्काउनुपर्छ।
गरिमा अब फर्केर आउने छैनन्।
उनको बालापन फर्केर आउने छैन।
उनको मुस्कान फेरि देखिने छैन।
तर उनको मृत्यु व्यर्थ हुनु हुँदैन।
गरिमाको नाम सम्झँदा हरेक अभिभावकले आफ्नी छोरीको सुरक्षा सम्झिन सकून्। हरेक नागरिकले बालिकामाथि हुने हिंसाविरुद्ध आवाज उठाउने साहस गरोस्। सम्बन्धित निकायले यस्ता घटनालाई सामान्य अपराधको रूपमा होइन, समाजको भविष्यसँग जोडिएको गम्भीर विषयका रूपमा लिऊन्।
आज गरिमा चौधरीका लागि न्याय माग्दै गर्दा हामीले आफ्नै घरका छोरीहरूको भविष्य पनि सुरक्षित बनाउनुपर्नेछ।
किनकि—
छोरी कमजोर होइनन्।
छोरी बोझ होइनन्।
छोरी अभिशाप होइनन्।
अभिशाप त त्यो मानसिकता हो, जसले एउटी अबोध बालिकाको जीवनसमेत खोस्न सक्छ।
गरिमाका लागि न्याय होस्।
हरेक छोरीका लागि सुरक्षा होस्।
र कुनै आमाले फेरि आफ्नी तीन वर्षीया छोरीको शव काखमा राखेर न्याय माग्नुपर्ने दिन कहिल्यै नआओस्।